logo mówiąca strona internetowa
grafika

Prąd mój bezpieczny przyjaciel

Program edukacyjny „Prąd – mój bezpieczny przyjaciel” wpisuje się w wieloletnią tradycję działań skierowanych do dzieci
i młodzieży.

Nowa edycja konkursów edukacyjnych rozpoczęta!

Zapraszamy do udziału w szóstej edycji konkursów edukacyjnych – cenne nagrody czekają! WIĘCEJ


Dla Klienta Taryfa Kontakt Informacje o wyłączeniach

Jubileusz 125-lecia


 

125 LAT ENERGETYKI NA MAZOWSZU
 
 
                PGE Zakład Energetyczny Warszawa - Teren SA i PGE Dystrybucja Warszawa-Teren Sp. z o.o. są spadkobiercami i kontynuatorami wspaniałych tradycji mazowieckich energetyków. Już od 125 lat dostarczamy energię do domów, firm i instytucji na terenie najszybciej rozwijającego się regionu w Polsce.

POCZĄTKI ENERGETYKI
OKRES MIĘDZYWOJENNY
OKRES OKUPACJI
OKRES POWOJENNY
FORMALNE NARODZINY ZEW-T
KALENDARIUM NAJWAŻNIEJSZYCH WYDARZEŃ

POCZĄTKI ENERGETYKI
                Pionierami energetyki na terenie Mazowsza byli angielscy przemysłowcy z branży włókienniczej - bracia Edward, Alfred i John Briggs. W 1883 roku firma "Briggs, Posselt i spółka" uruchomiła w Markach koło Warszawy jedną z największych i najnowocześniejszych wówczas przędzalni wełny w Europie Środkowo-Wschodniej, produkującą głównie na rynek rosyjski. Przędzalnia braci Briggsów była jedną z pierwszych fabryk w Królestwie Polskim, w której uruchomiono pierwszą elektrownię do celów przemysłowych i zainstalowano oświetlenie elektryczne. Za ich przykładem poszli następni właściciele firm i włodarze miast, ale w samej Warszawie elektryczność zagościła dopiero w roku 1903.
Przed I wojną światową przędzalnia w Markach dysponowała jedną z najnowocześniejszych na Mazowszu elektrowni. Jej moc wynosiła wówczas 1565 kW, pracowała w niej jedna turbina parowa i jedna maszyna parowa - obydwie na węgiel. Elektrownia wytwarzała prąd trójfazowy o napięciu 220 V i 500 V.
W roku 1894 uruchomiono kolejną Elektrownię Mirkowskich Fabryk Papieru w Jeziornej. Według danych Stowarzyszenia Techników w Warszawie z 1911 roku fabryka posiadała 20 prądnic i silników elektrycznych o mocy 2900 kW.
W roku 1900 własną elektrownię uruchomiła duża fabryka konstrukcji mostowych, kolejowych, suwnic i turbin wodnych oraz uzbrojenia K. Rudzki i Spółka w Mińsku Mazowieckim. Elektrownia ta miała moc 390 kW.
Wymienione trzy elektrownie były wówczas największymi i po 1900 roku dysponowały w sumie łączną mocą 4855 kW. Dzięki tym właśnie prekursorom ZEW-T Dystrybucja może dziś poszczycić się pierwszeństwem w procesie elektryfikacji na polskich ziemiach i 125-letnią tradycją.
Wkrótce na trasie Pruszków – Żyrardów zaczęły powstawać następne elektrownie lokalizowane najczęściej w pobliżu miejscowych zakładów przemysłowych.
Na początku XX wieku na terenie Mazowsza, głównie w obszarze podwarszawskim, działało wiele małych elektrowni prywatnych, powstawały też elektrownie użyteczności publicznej, które służyły szerszym celom: między innymi do oświetlania prywatnych domów. Na podstawie zachowanych materiałów archiwalnych ustalono, że na terenie obecnego
ZEW-T Dystrybucja pracowały w latach dwudziestych XX wieku 33 elektrownie. Liczba ta nie zawiera elektrowni drobnych, które nie miały znaczenia gospodarczego.
Na rok 1913 przypadają początki budowy Elektrowni Pruszkowskiej, która w późniejszych latach odegrała ważną rolę nie tylko dla rejonu Pruszkowa, ale również jako ważne źródło energii dla aglomeracji warszawskiej. W chwili wybuchu I wojny światowej prace były na ukończeniu. W połowie 1915 roku na polecenie ówczesnych władz Kongresówki zdjęto z sieci wszystkie przewody miedziane i wymontowano części maszyn. Pomimo to w momencie odzyskania niepodległości w Pruszkowie do sieci przyłączonych było 443 odbiorców.
Wybuch I wojny światowej wpłynął na stan polskich elektrowni katastrofalnie. Wycofujące się w 1915 roku wojska rosyjskie zniszczyły niektóre urządzenia, natomiast władze niemieckie obrabowały elektrownie z miedzi, cynku, brązu, filcu, pasów skórzanych itd. W latach 20-tych energetyka zmuszona była skupić siły przy odbudowie.
 
OKRES MIĘDZYWOJENNY
 
W okresie międzywojennym kontynuowano elektryfikację ściśle uzależnioną od budowy elektrowni lokalnych. Dla elektryfikacji terenów podwarszawskich ważnym przedsięwzięciem była budowa wspomnianej Elektrowni Pruszkowskiej. Działania formalne w tej sprawie podjęto krótko przed I wojną światową, ale już w 1913 roku z prądnicy w cegielni hrabiego Potulickiego zasilono wybudowany odcinek sieci niskiego napięcia z zamontowanymi lampami żarowymi na każdym słupie. Budowa Elektrowni została wznowiona po zakończeniu wojny i poprowadziła ją Spółka Akcyjna „Siła i Światło”, tworząc odrębną spółkę – Elektrownia Okręgowa w Pruszkowie Spółka Akcyjna.
Elektrownia Pruszkowska została uruchomiona w 1924 roku z mocą 8500 kW, osiągając przed wybuchem II wojny światowej moc 32,5 MW. Zasilała ona również Wolę, Elektryczne Koleje Dojazdowe (EKD) i wspólnie z Elektrownią Miejską linie PKP w Warszawskim węźle Kolejowym. Linia EKD na trasie Warszawa – Grodzisk, budowana przez spółkę wchodzącą w skład „Siły i Światła”, powstała w 1922 roku. Linia o długości
32 km została oddana do użytku w końcu 1927 roku. Energia elektryczna dostarczana była z Elektrowni Pruszkowskiej na napięciu 5 kV. Z powodu powiązań z kapitałem obcym elektrownia nie uzyskała uprawnienia na elektryfikację prawobrzeżnego okręgu podwarszawskiego. Teren ten podlegał utworzonym w 1936 roku Zakładom Elektrycznym Okręgu Podstołecznego (ZEOP). Elektrownia Pruszkowska była wówczas największą elektrownią w obszarze podwarszawskim. Małe elektrownie powstały na terenie wszystkich obecnych Rejonów Energetycznych ZEW-T Dystrybucja okalających Warszawę i zasilały lokalne sieci.
Istotne znaczenie dla gospodarowania elektrycznością w okresie międzywojennym miały regulacje zawarte w Ustawie Elektrycznej z 21 marca 1922 roku. Dla energetyki, która wówczas wciąż kształtowała swój zasięg terytorialny i przedstawiała zróżnicowany obraz własnościowy, ustawa była dokumentem niezwykłej wagi umożliwiającym sprawne sterowanie sektorem.
Ważnym dla stolicy przedsięwzięciem okresu międzywojennego była elektryfikacja Warszawskiego Węzła Kolejowego. Opracowany w 1918 roku projekt elektryfikacji kolei w Polsce przewidywał w I etapie wprowadzenie trakcji elektrycznej w Warszawskim Węźle Kolejowym (WWK), a następnie elektryfikację kolejnych szlaków. Spośród kilku ówczesnych rozwiązań projekt trafnie przyjął system zasilania napięciem stałym 3 kV, przy rozstawieniu podstacji prostownikowych w odległościach ok. 25 km i wyposażeniu podstacji w zespoły trójfazowe zasilane z sieci elektroenergetycznej.
Oddanie do eksploatacji zelektryfikowanych odcinków Warszawa – Pruszków i Warszawa – Otwock nastąpiło 15 grudnia 1936 roku; odcinka Pruszków – Żyrardów 22 maja 1937 roku; Warszawa – Mińsk 15 grudnia 1937 roku. Zakończyło to pierwszy etap elektryfikacji obejmujący 106 km linii kolejowej, 12 stacji i 18 przystanków. Zbudowano 6 podstacji (W-wa Wschodnia, W-wa Zachodnia, Miłosna, Otwock, Pruszków i Żyrardów) z 13 zespołami o łącznej mocy 35 MW, 6 kabin sekcyjnych i 260 km sieci trakcyjnej 3 kV. Zasilanie wymagało budowy około 100 km linii elektroenergetycznych kablowych i napowietrznych 35 kV.
Zastosowane rozwiązania zasilania energią elektryczną charakteryzowały się:
- przyjęciem najwyższego dostępnego w tym czasie napięcia sieci zasilającej tj. 35 kV,
- budową linii 35 kV napowietrznych i kablowych, będących własnością PKP i tworzących układ dwustronnego zasilania podstacji prostownikowych,
- wymuszeniem wzmocnienia układu ówczesnego warszawskiego węzła energetycznego, np. poprzez połączenie Elektrowni Miejskiej i Elektrowni Pruszkowskiej linią kablową 35 kV,
- przyjęciem zasilania sieci trakcyjnej napięciem stałym 3 kV z podstacji prostownikowych wyposażonych w transformatory 35/3 kV.
Dynamiczny rozwój polskiej energetyki w dwudziestoleciu opierał się na wytężonej pracy i entuzjazmie ludzi nauki, inżynierów i pracowników odpowiedzialnych za pracę elektrowni i dostarczanie prądu do odbiorców. Ich wiedza i zaangażowanie w pracę oraz szukanie coraz to efektywniejszych rozwiązań technicznych stwarzało możliwości dla przemysłu i ułatwiało życie obywatelom.
               
 
 OKRES OKUPACJI
 
                Okres II wojny światowej był dla energetyków czasem próby ich patriotyzmu i odpowiedzialności za powierzone urządzenia. Na terenie Warszawy i Mazowsza w wyniku działań wojennych zniszczono ok. 70% infrastruktury energetycznej, a energia w czasie okupacji służyła Niemcom do celów wojennych. Mazowieccy energetycy brali czyny udział w akcjach polskiego ruchu oporu i w Powstaniu Warszawskim, płacąc za to najwyższą cenę.
W czasie działań wojennych poważnym uszkodzeniom uległa Elektrownia Miejska na Powiślu będąca głównym źródłem energii elektrycznej dla aglomeracji warszawskiej. Uszkodzone zostały również urządzenia w Elektrowni Tramwajowej, co pogłębiło złą sytuację w mieście. Znaczne zniszczenia objęły sieci 35, 15 i 5 kV oraz linie niskiego napięcia. Sytuację uratowała uszkodzona w nieznacznym stopniu Elektrownia Pruszkowska, ale dopiero po naprawieniu łączącego ją z Wolą kabla 35 kV w dniu 11 października 1939 r.
                Władze okupacyjne stosunkowo sprawnie zorganizowały likwidację zniszczeń w Elektrowni Miejskiej. Całkowitą odbudowę zakończono 21 maja 1940 roku.
                Warto odnotować, że w kwietniu 1944 roku zakończono budowę i oddano do eksploatacji linię 150 kV Rożnów – Warszawa ze stacją 150/35 kV w Szamotach. Było to zakończenie inwestycji rozpoczętej przed wybuchem wojny.
                Okres okupacji to okres ograniczeń i wyłączeń. Władze niemieckie nie radząc sobie z deficytem wprowadzały represje wobec odbiorców i ograniczenia zarówno na obszarze Warszawy jak i poza nią. Szczególne nasilenie wyłączeń miało miejsce w 1942 roku. Pozbawienie energii elektrycznej było niezmiernie uciążliwe dla ogółu mieszkańców, choćby poprzez brak elektrycznego oświetlenia mieszkań. Niezależnie od prostych sposobów oświetlania rozwijały się systemy zastępcze, jak gazowy w obszarach istnienia sieci gazowniczej oraz lampami karbidowymi. Trudna sytuacja wynikała zarówno z rabunkowej eksploatacji urządzeń elektrowni, jak i z braku lub złej jakości węgla. Również sieciom groziło niebezpieczeństwo w związku z tzw. akcją miedziową realizowaną na żądanie władz okupacyjnych, a polegającą na zamianie przewodów miedzianych na stalowe.
                Powstanie Warszawskie, a następnie działania wojenne, spowodowały ogromne zniszczenia źródeł wytwórczych i sieci elektroenergetycznych. Elektrownia Miejska na Powiślu była jednym z głównych punktów walk przy jednoczesnym dążeniu do utrzymania produkcji energii. Zniszczenia w Elektrowni Pruszkowskiej oceniono na 67 – 80%. W momencie wyzwolenia Warszawa miała całkowicie unieruchomioną energetykę. Przywracanie dostaw energii w końcu 1944 roku dla Pragi umożliwiły podstołeczne elektrownie w Falenicy, Otwocku i Markach. W kolejności powstało Zjednoczenie Elektrowni Okręgu Warszawskiego z elektrowniami w Falenicy, Otwocku, Warszawie i Pruszkowie, a następnie w listopadzie 1944 roku Zakłady Elektryczne Okręgu Warszawskiego z elektrowniami w Warszawie, Pruszkowie, Falenicy, Otwocku, Wołominie, Mińsku Mazowieckim, Jabłonnie i Markach. Stopniowo odbudowano sieć elektroenergetyczną.
                Zniszczenia w Elektrowni Pruszkowskiej były wynikiem wysadzenia obiektu
w powietrze w styczniu 1945 roku przez wycofujących się Niemców. Natychmiast przystąpiono do odbudowy elektrowni (w grudniu 1945 roku uruchomiono pierwszy turbozespół) oraz zasilanej przez nią sieci: do czerwca 1945 roku – 1026 km, do maja 1946 roku – dalsze 1064 km. Odbudowę Elektrowni Pruszkowskiej zakończono w 1953 roku uzyskując 38 MW. Przeszła ona na własność państwa 30 lipca 1947 roku. Elektrownia Pruszkowska uznana jest w historii Zakładu Energetycznego Warszawa - Teren za prekursora w zakresie dużej produkcji energii, jej przetwarzania, reklamy i sprzedaży.
Tragiczne w swoim zakresie zniszczenie miasta przez Niemców w 1944 roku dotyczyło oczywiście również jego infrastruktury technicznej, w tym elektroenergetyki. Jej szybką odbudowę umożliwiła ofiarność pracowników. W najgorszym okresie pomoc w dostawach energii pochodziła ze znacznie mniej zniszczonych obszarów podwarszawskich.           
               
 
 OKRES POWOJENNY
 
Po wojnie Polska przystępowała do odbudowy, zmieniając się z kraju zdominowanego przez produkcję rolna na gospodarkę opartą na przemyśle. Budowa nowych miast, zakładów pracy i instytucji wiązała się ze zwiększonym zapotrzebowaniem na energię elektryczną. Jednym z głównych celów stała się powszechna elektryfikacja miast i wsi. Wszystkie elektrownie zostały znacjonalizowane, a działalność całego sektora scentralizowana i podporządkowana władzy państwowej. Lata powojenne to czas niespotykanej wcześniej rozbudowy sieci elektroenergetycznej. Na terenie działania ZEW-T powstają kolejne Rejony Energetyczne, których pracownicy docierają z prądem do miejsc pozbawionych dotychczas zdobyczy cywilizacji.
                W okresie powojennym przystąpiono do tworzenia Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE). Ustalono nominalne napięcie sieci. W Warszawskim Węźle Elektroenergetycznym odnotowujemy nowe inwestycje:
-          budowę stacji 220/110 kV Mory w 1953 roku, podłączenie do niej linii z miejscowości Szamoty i jej przejście do pracy na napięciu 220 kV,
-          budowę linii 220 kV Śląsk – Janów (Łódź) – Mory,
-          budowę stacji 220/110 kV Miłosna w 1966 roku i północnego półpierścienia 220 kV, a następnie rozbudowa stacji o część 400 kV z zasilaniem linią z Elektrowni Kozienice,
-          budowę stacji 220/110 kV Piaseczno w 1969 roku,
-          budowę stacji 400/110 kV Mościska zasilanej z północnego półpierścienia 400 kV
(w 1996 roku uruchomiono rozdzielnię 400 kV).
Obecnie układ sieci najwyższych napięć tworzą wymienione stacje połączone z dalszymi obiektami sieci przesyłowych liniami 400 kV:
-          Miłosna – Narew (Białystok),
-          Mościska – Rogowiec (Elektrownia Bełchatów),
-          Mościska – Płock (i dalej Gdańsk),
oraz liniami 220 kV:
-          Miłosna – Ostrołęka (i dalej Olsztyn),
-          Mory – Sochaczew (i dalej elektrownia PAK),
-          Mory - Podolszyce (Płock i dalej elektrownia PAK).
Stacja Piaseczno w części należy do PGE Dystrybucja Warszawa-Teren Sp. z o.o. Wyprowadzone ze Stacji Piaseczno linie 110 kV należą do stołecznego dostawcy energii lub ZEW-T Dystrybucja Sp. z o.o. i zasilają stacje 110/SN obu Zakładów. Również własności linii i stacji 110 kV przeplatają się tworząc wzajemnie powiązany układ zasilający 110 kV.
        W WWE zbudowano również lokalne źródła wytwarzania: elektrociepłownie Żerań i Siekierki oraz Elektrownię Wodną Dębe należącą do PGE ZEW-T S.A. Elektrownie te powiązane są z systemem liniami 110 kV zasilając w  zasięgu lokalnym stacje 110/SN. Elektrownia Wodna Dębe pełni rolę rozruchową dla źródeł w WWE w przypadku ciężkiej awarii systemowej. Została ona zbudowana na Stopniu Wodnym Dębe i uruchomiona w 1963 roku. Wytwarza blisko 100 GWh/rocznie przy mocy instalowanej 20 MW w czterech turbozespołach.
 
                NARODZINY ZEW-T
Formalnie udokumentowana historia ZEW-T rozpoczyna się w 1953 roku. 31 grudnia 1952 roku ukazuje się zarządzenie nr 0/30, wydane przez Ministra Energetyki w sprawie utworzenia przedsiębiorstwa państwowego: Zakład Sieci Elektrycznych Warszawa - Teren. Od 1958 roku funkcjonuje już nazwa Zakład Energetyczny Warszawa - Teren.
Lata 50-te to początek tzw. wielkiej elektryfikacji miast i wsi, zaś lata 60, 70 i 80-te to czas tworzenia się ostatecznych granic terenu działania ZEW-T. W latach 70-tych Zakład posiadał 45 tys. km linii i zajmował tym samym pierwsze miejsce wśród wszystkich zakładów energetycznych w Polsce pod względem długości linii i liczby stacji elektroenergetycznych.
Do końca lat 80-tych, jak każdy zakład państwowy, ZEW-T funkcjonował w strukturach zarządzanych centralnie, w ramach Centralnego Okręgu Energetycznego. 31 sierpnia 1993 r. ZEW-T został przekształcony w jednoosobową Spółkę Akcyjną Skarbu Państwa.
Dziś, gdy na co dzień nawet nie zastanawiamy się, jak trudne byłoby nasze życie bez prądu, niewielu z nas mogłoby uwierzyć, że nasi rodzice czy dziadkowie bali się elektryczności. W czasach powszechnej elektryfikacji ludność z obawy przed połączeniem ich wsi z kołchozem nie godziła się na instalowanie urządzeń elektroenergetycznych. Ta plotka była zasługą ówczesnego systemu politycznego. Bogaci płacili za to, by im „założyć prąd”, a biedni - żeby go nie zakładać. Pomimo zastraszenia społeczeństwa kołchozem, elektryfikacja obejmowała coraz większy teren, a jej największy rozwój przypadł na lata 60 i 70. Pracownicy energetyki na rowerach badali teren, wozami konnymi wozili słupy, zakładali również instalacje wewnętrzne w domach. Na gospodarstwo domowe przypadało wówczas po 1 gniazdku elektrycznym i 2 świetlne. Żarówka i tzw. „mała siła” stanowiły standard w przeciętnym gospodarstwie rolnym w latach 70-tych. Dziś przestają nas dziwić klienci, którzy zamawiają moc 60 kW, aby podgrzać podjazd do posesji w okresie zimowym. Nie sposób sobie wyobrazić, czemu będzie służyć energia elektryczna za 100 lat.
                Warto również przypomnieć, że kilkadziesiąt lat temu nikt nie pytał mieszkańców
o zgodę na postawienie urządzeń na terenach prywatnych. Miało to swoje dobre i złe strony. Dobre - ponieważ tylko w ten sposób można było w miarę sprawnie rozbudowywać sieć; złe - ponieważ nieuregulowane sprawy własnościowe do dziś są przyczyną wielu problemów.
                Na tak rozległym terenie, na którym dziś funkcjonuje PGE Dystrybucja Warszawa-Teren Sp. z o.o., budowa infrastruktury elektroenergetycznej była wyjątkowo trudna. Dyspozytor prowadzący nadzór nad pracą sieci nie mógł, jak dziś, łączyć się z pracującymi w terenie monterami drogą radiową. Aby prace przebiegały bez zakłóceń dyspozytor trzykrotnie gasił i zapalał oświetlenie uliczne dając tym samym sygnał pracownikowi pogotowia energetycznego, który wsiadał na rower i jechał do najbliższej budki telefonicznej i tam odbierał dyspozycję. Od kilku lat energetycy korzystają z telefonów trunkingowych i komórkowych, dzięki którym mają stały kontakt z ekipą monterów prowadzącą prace i nadzór w terenie.
                100 lat mazowieckiej energetyki przypadło w 1983 r., lecz panujące w Polsce realia nie nastrajały do świętowania. W pogrążonym w kryzysie gospodarczym kraju, pomimo zaangażowania energetyków, często występowały przerwy w dostawach prądu.
                Razem ze zmianami cywilizacyjnymi otoczenia przeobrażeniom na przestrzeni lat ulegał również ZEW-T. Stojące przed branżą elektroenergetyczną wyzwania wymagały nowych rozwiązań. 12 lipca 1993 r. Zakład Energetyczny Warszawa – Teren staje się jednoosobową spółka skarbu państwa.
Decyzje administracyjne wyznaczyły obecny obszar działania Spółki. Warunki polityczne i ekonomiczne ukształtowały jego gospodarkę. Dlatego też osiągnięcia
i dokonania należy oceniać w wartościach, którymi są przede wszystkim: wykształcona i wykwalifikowana kadra, nowoczesne rozwiązania techniczne w zakładowej sieci elektroenergetycznej, efektywne mechanizmy planowania, duża praktyka w codziennej obsłudze klienta, wieloletnia współpraca z władzami administracji terenowej i wiele innych. W warunkach konkurencji i liberalizacji rynku energii elektrycznej właśnie wymienione pozytywy zadecydują o przyszłości. 
Technika i nowoczesność zastępują dziś to, co stare. Elektryczność to ogromna siła współczesnego świata, a dokonania w zakresie jej upowszechniania i rozwoju stanowią niewątpliwie wielką siłę PGE Dystrybucja Warszawa-Teren Sp. z o.o.. W 125-letniej historii wiele jest wydarzeń, które przesądziły o aktualnym kształcie PGE Dystrybucja Warszawa-Teren Sp. z o.o. Energetycy są dumni z tej tradycji, Klienci powinni ją poznać i docenić. Jutro przyniesie nam całkowicie nowe rozwiązania techniczne i organizacyjne. Czas pokaże, czy będą one słuszne i co wniosą do tak chlubnej historii Spółki.
 
1 lipca 2007 r. w związku z liberalizacją rynku energii został wydzielony niezależny Operator Systemu Dystrybucyjnego (ZEW-T Dystrybucja Sp. z o.o.). W roku jubileuszu 125-lecia energetyki na Mazowszu Spółki ZEW-T weszły w skład Polskiej Grupy Energetycznej i stały się znaczącą częścią największego holdingu sektora elektroenergetycznego w Polsce. 6 października 2008 r. Spółka zmieniła nazwę z ZEW-T Dystrybucja Sp. z o.o. na PGE Dystrybucja Warszawa-Teren Sp. z o.o. Od tej pory w barwach PGE będziemy dopisywać kolejne rozdziały historii mazowieckiej energetyki nie zapominając o dokonaniach naszych poprzedników.
 
 
 
Opracowanie: Wydział Informacji i Promocji PGE Dystrybucja Warszawa-Teren Sp. z o.o.
Literatura
- Stanisław Bielecki „Więcej światła i siły” – ZEW-T S.A. 1999 rok
- Józef Piłatowicz „Dzieje elektryfikacji Warszawy” PWN Warszawa 1984 rok
- Lech Bożentowicz - miesięcznik „Trakcja i Wagony” 1990 rok Nr 4/5
- Lech Bożentowicz, Katarzyna Burda-Mazurek – referat „Zakład Energetyczny Warszawa – Teren SA na kartach 100-letniej historii energetyki warszawskiej” 2003r.
 
 
 
Kalendarium najważniejszych wydarzeń w historii
energetyki na Mazowszu
 
1883 - powstaje pierwsza elektrownia na terenie Mazowsza na potrzeby przędzalni braci Briggs;
 
od 1890 - powstają pierwsze elektrownie fabryczne Żyrardów, Jaktorowo, Ruda Guzowska, Teklinowo;
 
od 1901 - uruchamiane są pierwsze elektrownie miejskie m.in. w Konstancinie, Otwocku, Skolimowie i Wołominie;
 
1910 - 1929 - powstają liczne elektrownie na terenie działania ZEW-T S.A. między innymi w Pruszkowie, Wilanowie, Ostrowi Mazowieckiej, Mińsku Mazowieckim, Jabłonnie, Falenicy, Ostrołęce, Siedlcach, Sokołowie Podlaskim oraz elektrownie wodne w Chorwacjau, Siedlcach, Węgrowie i Makowie Mazowieckim;
 
1924 - elektrownia w Pruszkowie jako pierwsza w kraju otrzymuje uprawnienia rządowe Nr 1;
 
1933 - połączenie sieci elektrowni w Pruszkowie z siecią elektrowni w Jabłonnie;
 
1936 - powstaje Zakład Energetyczny Okręgu Podstołecznego (ZEOP), który w 1938 r. otrzymuje uprawnienia na dostarczanie energii elektrycznej na powiaty warszawski, radzymiński, pułtuski, płoński i garwoliński;
 
1939-1944 - okupacja; energia służy przede wszystkim celom wojennym; w tym okresie na Mazowszu zniszczono lub uszkodzono ok. 70% sieci elektroenergetycznych;
 
26 listopada 1944 - powstają Zakłady Energetyczne Okręgu Warszawskiego;
 
1945 - uruchomienie elektrowni w Pruszkowie na Powiślu;
 
1947 - powstaje Centralny Zarząd Energetyki (w miejsce Tymczasowego Zarządu Zakładów Elektrycznych), który koordynuje pracę Okręgowych Zakładów Energetycznych);
 
1948 - powstaje 14 okręgów energetycznych, w tym okręg warszawski;
 
1949 - na Mazowszu w rejonie podwarszawskim powstają podokręgi sieciowe Pruszków i Rembertów;
 
1952 - tworzy się Ministerstwo Energetyki oraz 6 zakładów Energetycznych Okręgu (zamiast dotychczasowych 14 okręgów); tworzone są również Zakłady Sieci Elektrycznych. Istnieją też Zakłady Zbytu Energii Elektrycznej;
 
1 stycznia 1953 - zarządzeniem Ministra Gospodarki z 31 grudnia 1952 r. powstaje Zakład
Sieci Elektrycznych Warszawa - Teren (ZSEWT);
 
1957 - przejęcie przez ZSEWT zadań i terenu Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Energetycznego, które zostało zlikwidowane;
 

1958 - zmiana nazwy na Zakład Energetyczny Warszawa - Teren; siedzibą Zakładu jest  Pruszków. ZEW-T zajmuje się także sprzedażą energii elektrycznej, co dotychczas było w gestii Zakładu Zbytu Energii Elektrycznej;

 
1959 - przeniesienie siedziby do Warszawy;
 
1963 - włączenie w struktury ZEW-T Elektrowni Pruszków oraz Elektrowni Wodnej Dębe,
która do dziś jest jednostką organizacyjną Zakładu;
 
od 1953 do 1986 - powstaje 13 Rejonów Energetycznych;
 
12 lipca 1993 - zostaje podpisany akt notarialny, na podstawie którego Zakład zostaje  przekształcony w jednoosobową Spółkę Akcyjną Skarbu Państwa;
 
31 sierpnia 1993 - Spółka zostaje zarejestrowana w rejestrze handlowym jako Zakład Energetyczny Warszawa - Teren S.A.
 

1 lipca 2007 - w związku z uwolnieniem rynku energii następuje prawne i organizacyjne rozdzielenie działalności obrotowej i dystrybucyjnej. Obrót energią elektryczną i jej wytwarzanie pozostają w gestii ZEW-T S.A. Działalność w zakresie dystrybucji i dostawy energii elektrycznej jest kontynuowana przez ZEW-T Dystrybucja Sp. z o.o. 

6 października 2008 - ZEW-T Dystrybucja zmienia dotychczasowa nazwę; od tego momentu Spółka działa jako PGE Dystrybucja Warszawa-Teren Sp. z o.o.

Siteimpulse

PGE Dystrybucja Warszawa - Teren Sp. z o.o. - wszelkie prawa zastrzeżone. Patronat: czartery jachtów w Chorwacji newsletter Zamów newsletter